De gewone teek: herkennen, voorkomen en wat u na een beet doet

Teken zitten in gras, struiken en bladeren, ook in parken en tuinen. Controleer uzelf na een bezoek aan het groen en volg na een beet de stappen van het RIVM.

Bureau voor Dierplagen

Redactie

In Nederland komt volgens het RIVM de schapenteek het meest voor. Een teek is geen insect maar een klein, spinachtig dier dat leeft van bloed van dieren en soms van mensen. Deze pagina helpt u een teek te herkennen, beten te voorkomen en na een beet de juiste informatie te vinden. Ze stelt geen medische diagnose en vervangt geen advies van huisarts of dierenarts.

Hoe herkent u een teek?

Het RIVM beschrijft een teek als een klein, spinachtig dier van 1 tot 3 millimeter, bruin tot zwart van kleur. Op de huid ziet een ongevulde teek eruit als een zwart puntje of iets wat op een zwart sesamzaadje lijkt. Na enkele dagen zuigen kan een teek uitgroeien tot een bruin of grijs bolletje zo groot als een erwt.

Een tekenbeet doet meestal geen pijn. Daarom merkt u een teek vaak pas bij het controleren van de huid. Het RIVM noemt de liezen, de bilspleet, de oksels, de randen van ondergoed, de plek achter de oren en de haargrens in de nek als plekken om goed na te kijken.

Hoe verloopt de levenscyclus?

De levenscyclus bestaat volgens het RIVM uit vier stadia: ei, larve, nimf en volwassen teek. Bij elke overgang naar een volgend stadium neemt de teek een bloedmaaltijd. Larven zijn ongeveer 0,5 millimeter, nimfen ongeveer 1 millimeter en volwassen teken ongeveer 2,5 millimeter groot.

Juist de kleine stadia zijn gemakkelijk over het hoofd te zien. Een zwart puntje dat niet wegveegt, verdient daarom een tweede blik.

Bekijk de levenscyclus bij het RIVM

Waar en wanneer zitten teken?

Teken leven volgens het RIVM meestal in grassen, op struiken en tussen dode bladeren, vooral in de buurt van bomen en struiken. Ze zitten ook vaak in parken en tuinen, dus niet alleen in het bos.

Zodra het warmer is dan 7 graden kunnen teken actief zijn. Het RIVM noemt maart tot en met oktober als de periode waarin ze het meest actief zijn, met een piek in de zomermaanden.

Hoe voorkomt u een tekenbeet?

Het RIVM adviseert op de paden te blijven en hoog gras en struiken te vermijden. Draag dichte schoenen, lange mouwen en een lange broek, en stop de broekspijpen eventueel in uw sokken. Een anti-tekenmiddel zoals DEET kunt u volgens het RIVM op kleding en onbedekte huid gebruiken; volg daarbij de gebruiksaanwijzing op het etiket.

Controleer uzelf en anderen na elk bezoek aan het groen, ook na werken in de tuin. Kijk ook uw hond of kat na een wandeling na en vraag de dierenarts welke bescherming bij uw dier past.

Wat doet u na een tekenbeet?

Het RIVM adviseert een teek zo snel mogelijk te verwijderen: hoe langer de teek in de huid zit, hoe groter de kans dat hij de lymebacterie overdraagt. Pak de teek met een puntig pincet zo dicht mogelijk bij de huid bij de kop vast en trek hem er rustig uit, of gebruik een tekenverwijderaar volgens de gebruiksaanwijzing. Druk niet op het achterlijf.

Noteer de datum van de beet en maak een foto van de plek. Het RIVM adviseert de huid rond de beet tot drie maanden in de gaten te houden. Bij een verkleuring die groter wordt, of bij koorts, spier- of gewrichtspijn in de weken na de beet, neemt u contact op met uw huisarts. Thuisarts beschrijft de actuele stappen.

Lees de stappen bij Thuisarts

Kan BVD helpen?

BVD biedt tekenbestrijding niet als bevestigde dienst aan. Teken zitten verspreid in vegetatie en niet op één plek in huis; voorkomen en controleren is daarom de kern. Voor gezondheidsvragen zijn het RIVM, Thuisarts en uw huisarts de juiste bronnen.

Twijfelt u of een diertje in huis een teek is of een ander klein insect, zoals een vlo of een bedwants? Maak dan een scherpe foto en vergelijk de kenmerken.

Bekijk overige ongedierte