Kennisbank Rivierkreeften in Nederland: Amerikaanse soorten herkennen en schade begrijpen
Kennisbank · 30 september 2026 · 2 min
Rivierkreeften in Nederland: Amerikaanse soorten herkennen en schade begrijpen
De meeste rivierkreeften in Nederlands zoet water zijn uitheemse Amerikaanse soorten. Ze graven in oevers en kunnen de inheemse Europese rivierkreeft besmetten.
Bureau voor Dierplagen
Redactie
Wie het over de rivierkreeft in Nederland heeft, bedoelt meestal een Amerikaanse rivierkreeft. Volgens het KAD is dat een verzamelnaam voor meerdere exotische soorten die in Noord-Amerika thuishoren en in Europa zijn geïntroduceerd voor aquacultuur. De eerste werd in 1968 in Nederland aangetroffen. Deze pagina helpt u de soorten te herkennen en de gevolgen te begrijpen.
Welke soorten komen voor?
Het KAD noemt vier Amerikaanse soorten. De rode Amerikaanse rivierkreeft is roodachtig met fel rode puntjes op de scharen en wordt 12 tot 17 centimeter groot, zoals op de foto. De geknobbelde Amerikaanse rivierkreeft wordt maximaal 13 centimeter en heeft forse lichte knobbels op de scharen.
De gevlekte Amerikaanse rivierkreeft is bruin met strepen dwars over het achterlijf en heeft zich over het grootste deel van Nederland verspreid. De gestreepte Amerikaanse rivierkreeft lijkt op de rode, maar heeft een donkere streep op het achterlijf tussen lichtere strepen. Volgens het KAD komt die vooral in de Alblasserwaard in hoge aantallen voor.
Bekijk de soorten bij het KADHoe leeft de Amerikaanse rivierkreeft?
Amerikaanse rivierkreeften zijn alleseters. Ze lopen over de bodem van sloot of vijver en eten vooral onderwaterplanten; voor de groei van jongen is ook dierlijk voedsel nodig, zoals slakken en eitjes en larven van amfibieën. Het zijn uitstekende gravers.
De rode Amerikaanse rivierkreeft gaat ook het land op, vooral bij regen. Zo kan hij volgens het KAD barrières in het water omzeilen en geïsoleerde wateren bereiken. Dat verklaart waarom u na hevige regen soms kreeften in tuinen of op straat ziet.
Welke schade geven rivierkreeften?
Op de lange termijn kunnen de kreeften volgens het KAD grote schade aan een zoetwaterecosysteem geven: de waterkwaliteit gaat achteruit, het water wordt troebeler en rijker aan voedingsstoffen, en andere soorten nemen af. Door hun graafwerk kunnen ze ook waterkanten en dijken beschadigen.
Daarnaast kan de Amerikaanse rivierkreeft drager zijn van de kreeftenpest, een schimmel die dodelijk is voor de inheemse Europese rivierkreeft. De Amerikaanse soort wordt er zelf niet ziek van.
Wat kunt u doen?
Het belangrijkste is volgens het KAD dat er geen Amerikaanse kreeften meer vanuit de handel of aquaria in de natuur terechtkomen. Zet dus nooit kreeften uit een aquarium of vijver uit in ander water. Gevangen kreeften mogen volgens het KAD niet worden vervoerd, om verdere verspreiding te voorkomen, en voor het vangen van rivierkreeften is een vergunning nodig.
Ziet u schade aan een oever of watergang, neem dan contact op met de beheerder van dat water, zoals het waterschap of de gemeente. Maak foto's van de kreeften en de schade en noteer de plek.
Kan een populatie worden bestreden?
Als kreeften eenmaal een populatie hebben, is het volgens het KAD heel lastig om er vanaf te komen. Vallen, predatoren, het droogleggen van wateren en fysieke barrières worden ingezet, maar geen enkele maatregel is tot nu toe volledig succesvol; een combinatie lijkt het meeste op te leveren.
BVD biedt bestrijding van rivierkreeften niet als bevestigde dienst aan. Deze pagina helpt u de soort en de gevolgen te begrijpen; de aanpak van een populatie hoort bij de waterbeheerder.
Bekijk overige ongedierte