Kennisbank Steenmarter en de Omgevingswet: wat mag u wel en niet?
Steenmarters · Gepubliceerd 22 juli 2026 · bijgewerkt 19 september 2026 · 3 min
Steenmarter en de Omgevingswet: wat mag u wel en niet?
Bij een steenmarter bepaalt de concrete handeling welke regels gelden. Stel daarom eerst vast wat er aanwezig is en welke plek wordt gebruikt voordat u verjaagt, afsluit, vangt of bouwkundig ingrijpt.
Bureau voor Dierplagen
Redactie
Ga niet direct vangen, verplaatsen of een mogelijke toegang afsluiten. De steenmarter staat als nationaal beschermde soort in bijlage IX van het Besluit activiteiten leefomgeving. Welke toestemming of voorzorg nodig is, hangt af van de activiteit, de locatie, het gebruik van een rust- of voortplantingsplaats en de regels van de provincie. Breng daarom eerst de situatie en de mogelijke gevolgen van uw voorgenomen handeling in beeld.
Waarom is de steenmarter beschermd?
De steenmarter staat in bijlage IX van het Besluit activiteiten leefomgeving. Voor flora- en fauna-activiteiten gelden rijksregels en een specifieke zorgplicht. IPLO beschrijft dat u bij aanwijzingen voor aanwezige dieren moet nagaan welke soorten en belangrijke leefgebieden aanwezig kunnen zijn en welke nadelige gevolgen uw activiteit kan hebben.
Bescherming betekent niet dat iedere kier of ieder geluid automatisch een beschermde verblijfplaats is. De soort, het feitelijke gebruik van de plek en het effect van de voorgenomen maatregel moeten samen worden beoordeeld.
Mag u een steenmarter verjagen of een opening sluiten?
Er bestaat geen algemene toestemming om na één waarneming te verjagen of een opening af te sluiten. Eerst moet voldoende duidelijk zijn welk dier de route gebruikt, of het dier nog binnen kan zijn en of een rust- of voortplantingsplaats kan worden geraakt. Een maatregel die geen dier verwondt, kan toch nadelige gevolgen hebben wanneer een dier of jongen worden ingesloten of een gebruikte verblijfplaats onbereikbaar wordt.
Leg waarnemingen vast en bepaal vervolgens welke maatregel, periode en werkwijze passen. Provinciale regels of een vrijstelling kunnen aanvullende voorwaarden stellen. Een landelijke webpagina kan die beoordeling voor uw adres niet vervangen.
Lees waarom direct afsluiten niet veilig isMag u een steenmarter zelf vangen of verplaatsen?
Een vangkooi maakt het vangen niet vanzelf toegestaan. Het bezit van een uit het wild afkomstige steenmarter en handelingen die onder de beschermingsregels vallen, zijn aan wettelijke uitzonderingen, vrijstellingen of een omgevingsvergunning gebonden. Vang of verplaats een steenmarter daarom niet op eigen initiatief.
Neem bij een voorgenomen vang- of verplaatsingsactie contact op met het bevoegde gezag of laat de juridische en ecologische randvoorwaarden door een gekwalificeerde deskundige beoordelen. De provincie is bij flora- en fauna-activiteiten doorgaans het bevoegde gezag; in bijzondere situaties kan dat anders zijn.
Wat betekenen de regels voor verbouwen, isoleren of herstellen?
Bij werkzaamheden aan dak, spouw, isolatie of andere mogelijke verblijfplaatsen moet u vooraf rekening houden met aanwezige soorten en de gevolgen van het werk. Alleen een opening zien is onvoldoende. Objectieve gegevens over sporen, routes, periode en gebruik helpen bepalen of nader onderzoek of een vergunning nodig kan zijn.
Kan een activiteit nadelige gevolgen hebben, dan beschrijft de specifieke zorgplicht maatregelen om die gevolgen te voorkomen, te beperken of te herstellen. Wanneer gevolgen niet voldoende zijn uit te sluiten, moet het werk mogelijk worden aangepast of uitgesteld en kan toestemming nodig zijn.
Bekijk wat de kwetsbare periode betekentWelke stappen kunt u nu veilig zetten?
Noteer datum, tijd en plaats van geluiden of waarnemingen. Maak vanaf een veilige plek overzichts- en detailfoto's van bereikbare sporen en openingen, maar open geen bouwdeel en blokkeer geen route. Controleer daarna bij uw provincie of via het Omgevingsloket welke regels voor de voorgenomen activiteit en locatie gelden.
Laat bij twijfel de soort, het gebruik van de plek en de mogelijke gevolgen beoordelen voordat u een permanente maatregel kiest. Deze pagina is algemene informatie, gecontroleerd op 19 september 2026, en geen juridisch advies. Wet- en provinciale regels kunnen wijzigen.
Bekijk wat een steenmarterinspectie onderzoektGeraadpleegde bronnen
Verder
lezen.
Alle artikelen Steenmarters · Bijgewerkt 29 augustus 2026 · 2 min
Steenmarter in de spouw: wat kunt u veilig doen?
Geluid of één spoor bewijst nog niet dat er een steenmarter in de spouw verblijft. Begrens eerst de soort, de gebruikte opening en het mogelijke verblijf.
Bureau voor Dierplagen
Redactie
Steenmarters · Bijgewerkt 29 augustus 2026 · 2 min
Kraamtijd steenmarter: wat betekent maart tot en met juli?
Maart tot en met juli is een kwetsbare periode voor de steenmarter. De soort, verblijfplaats, provincie en activiteit bepalen samen wat mogelijk is.
Bureau voor Dierplagen
Redactie
Herkennen · 29 mei 2026 · 1 min
Steenmarter geluid herkennen: bromgeluiden, krabben en piepen
Geluid op zolder kan een aanwijzing zijn voor een steenmarter, maar tijdstip, plek, patroon en andere sporen zijn nodig voor een betrouwbare beoordeling.
Bureau voor Dierplagen
Redactie