Soorten Duitse wesp herkennen: stippen op de kop en een grijs nest
Soortinformatie · 29 september 2026 · 3 min
Duitse wesp herkennen: stippen op de kop en een grijs nest
De Duitse wesp lijkt sterk op de gewone wesp. Stippen op het kopschild en een grijs nest geven de beste aanwijzing.
Bureau voor Dierplagen
Redactie
De Duitse wesp (Vespula germanica) komt in heel Nederland voor en vormt met de gewone wesp de groep limonadewespen. Beide soorten leven in kolonies, bouwen een papierachtig nest en zoeken in de nazomer zoetigheid op. Het onderscheid helpt u te begrijpen wat u ziet. Voor de vervolgstap bij een nest tellen vooral de plek, de vliegroute en de hinder.
Welke kenmerken wijzen op een Duitse wesp?
De Duitse wesp is geel-zwart en slank en heeft een smalle wespentaille. Werksters zijn 10 tot 15 millimeter lang, koninginnen tot ongeveer 20 millimeter. Het meest gebruikte kenmerk is het kopschild aan de voorkant van de kop. Bij de Duitse wesp staan daar meestal één, twee of drie zwarte stippen, soms met een korte verticale streep. De gewone wesp heeft op die plek een pijl- of ankervormige tekening.
De Wespenstichting noemt nog twee aanwijzingen. De gele lijn achter het oog, op de slaap, loopt bij de Duitse wesp zonder onderbreking door. Losse zwarte stippen op de gele banden van het achterlijf komen bij deze soort vaker voor. Geen enkel kenmerk is bij ieder dier even duidelijk. Combineer daarom meerdere kenmerken en gebruik een scherpe foto van de kop.
Bekijk de Duitse wesp bij de WespenstichtingWelke insecten lijken op de Duitse wesp?
De gewone wesp is de belangrijkste dubbelganger. Volgens het KAD worden daarnaast af en toe verwante soorten gevonden, zoals de Saksische wesp. Werksters van deze soorten zijn op het oog moeilijk te onderscheiden; bij koninginnen is het verschil iets duidelijker. Ook sommige zweefvliegen lijken op een wesp, maar zij hebben één paar vleugels en geen wespentaille.
Een grote wesp met roodbruine kop, borststuk en poten is waarschijnlijk een Europese hoornaar. Ziet u een slankere wesp met lange, hangende gele poten en een open raat zonder omhulsel, dan gaat het eerder om een Franse veldwesp.
Vergelijk met de Europese hoornaarHoe ziet een nest van de Duitse wesp eruit?
De koningin begint rond april of mei aan een nest. Zij kauwt hout en andere vezels fijn tot een papierachtige stof. Bij de Duitse wesp is die meestal grijs, omdat zij vaak verweerd hout gebruikt. De raten zitten binnen een rond omhulsel met een kleine vliegopening. Een volgroeid nest heeft volgens de Wespenstichting een doorsnede van minimaal 30 centimeter; in een ruime holte wordt het veel groter.
Duitse wespen kiezen donkere, holle ruimtes. Dat kan een oud muizenhol of een andere holte in de grond zijn, maar ook een zolder, schuur, spouwmuur of holle boom. Bij een nest in de grond ziet u wespen laag bij de bodem in en uit een klein gat vliegen. Maai of loop daar niet vlak langs zolang de kolonie actief is.
Lees wat u doet bij een grondnestHoe groot wordt een kolonie?
Een goed ontwikkeld volk kan volgens het KAD 5.000 of meer wespen bevatten. Ongeveer een maand na de start nemen de eerste werksters het werk van de koningin over. In augustus of september ontstaan mannetjes en nieuwe koninginnen. Daarna sterft het volk in de loop van het najaar. Alleen jonge koninginnen overwinteren, en zij bouwen het volgende voorjaar een nieuw nest.
Een oud nest wordt niet opnieuw bewoond. Vindt u in de winter een leeg grijs nest op zolder, dan komt dat uit het vorige seizoen. Let het volgende voorjaar wel op nieuwe vliegroutes bij dezelfde opening.
Wanneer geeft de Duitse wesp overlast?
Tot in augustus halen werksters vooral eiwitrijk voedsel voor de larven, zoals vliegen, muggen en rupsen. Daarmee ruimen zij veel andere insecten op. Eind zomer zoeken werksters vaker naar zoetigheid. Rijp fruit, zoete drank, afval en etensresten trekken ze dan aan.
Dek eten en drinken buiten af, houd afvalbakken dicht en blijf rustig als een wesp in de buurt komt. Wie naar een wesp slaat, vergroot de kans op een steek. Een steek is gevaarlijk bij een allergie of bij een steek in de mond; zoek dan direct medische hulp.
Lees hoe u overlast bij eten beperktWat doet u bij een nest bij uw huis?
Stop de vliegopening niet dicht en maak geen gevel, dakbeschot of isolatie open. De wespen zoeken dan een andere uitweg, soms naar binnen. Noteer de plek, de hoogte en hoe dicht het nest bij een deur, raam of looproute zit. Maak een foto op afstand.
Een nest dat niemand hindert, kan vaak tot het najaar blijven. Hindert het wel, dan kan een wespenconsulent van de Wespenstichting kijken of een aangepaste route volstaat. Voor bestrijding is een bevoegde plaagdierbeheerser nodig. Wespenbestrijding is geen kernspecialisme van BVD; reguliere meldingen nemen we alleen lokaal en afhankelijk van de situatie aan.
Bekijk de lokale wespenroute