Soorten Gewone houtwormkever: kenmerken, sporen en houtschade

Soortinformatie · 27 september 2026 · 3 min

Gewone houtwormkever: kenmerken, sporen en houtschade

De larven van de gewone houtwormkever maken gangen in hout. Kleine ronde uitvliegopeningen blijven zichtbaar, ook wanneer een aantasting niet meer actief is.

B

Bureau voor Dierplagen

Redactie

Gewone houtwormkever: kenmerken, sporen en houtschade

De gewone houtwormkever, Anobium punctatum, is een klopkever. De naam houtworm wordt vaak voor de larve gebruikt. Het is de larve die in het hout leeft en gangen maakt; een volwassen kever verlaat het hout via een uitvliegopening. Wie gaatjes vindt, moet de soort en de huidige activiteit apart beoordelen.

Hoe ziet de kever eruit?

Volgens KAD is de volwassen gewone houtwormkever ongeveer 2,5 tot 5 millimeter lang, donkerbruin en voorzien van een gewelfd halsschild waar de kop deels onder schuilgaat. Op de dekschilden zijn rijen kleine putjes te zien. Een foto van boven, van de zijkant en naast een liniaal helpt bij vergelijking.

De lichte, gekromde larve leeft binnen in hout en is doorgaans niet zichtbaar zonder materiaal te openen. Een gevonden larve kan op meerdere houtaantastende soorten lijken. Laat een exemplaar daarom bepalen voordat de behandeling op een soortnaam wordt gebaseerd.

Welke sporen laat deze soort in hout achter?

Na de ontwikkeling in het hout knaagt de volwassen kever een ronde opening van ongeveer één tot twee millimeter. In of onder de gangen kan korrelig boormeel liggen met kleine ellipsvormige deeltjes. KAD beschrijft dat materiaal grotendeels als uitwerpselen van larven, niet als gewoon zaagsel.

De vorm van gat en boormeel geeft richting, maar is geen sluitend bewijs. Oud hout kan openingen jarenlang bewaren. Nieuw boormeel kan soms door trilling uit oude gangen vallen. Leg de plaats en de datum van een nieuwe vondst vast en maak een vergelijkingsfoto na het schoonmaken van de ondergrond.

Vergelijk houtworm- en boktorsporen

Hoe verloopt de ontwikkeling?

Een kever legt eitjes in geschikte naden of oude gangen. Larven boren zich in het hout, groeien daar en verpoppen voordat volwassen kevers uitvliegen. Hoe lang dit duurt, hangt af van hout en omstandigheden. De volwassen kever leeft volgens KAD zelf niet van het hout.

Dat verschil is relevant voor de schade: de gangen van larven kunnen materiaal wegnemen terwijl een rond gat vooral laat zien waar een kever ooit naar buiten kwam. Eén nieuwe kever in een kamer bewijst bovendien nog niet uit welk bouwdeel hij komt.

Welke houten delen kunnen worden aangetast?

De gewone houtwormkever kan in naald- en loofhout voorkomen. KAD noemt verwerkt hout in balken en meubels, maar ook kleinere houten voorwerpen. Bij een meubel is de vraag of het object nog actief wordt aangetast; bij een balk telt daarnaast de functie in het gebouw.

De hoeveelheid gaten aan het oppervlak vertelt niet hoeveel hout is aangetast. Is een vloer, dakbalk of trap betrokken, dan hoort de resterende staat van het bouwdeel bij het onderzoek. Een specialist kan onderscheid maken tussen soort, activiteit en constructieve schade.

Bekijk houtinspectie bij BVD

Wanneer is behandeling zinvol?

Begin met determinatie en controle van actuele activiteit. Historic England benadrukt dat oude uitvlieggaten geen levende aantasting bewijzen en behandeling daardoor onnodig kan zijn. Een besluit hangt af van houtsoort, bereikbaarheid, schade en functie.

Als behandeling nodig is, moeten middel of methode en de voorbereiding bij het hout en de omgeving passen. Een meubel vraagt andere afwegingen dan een vaste dakconstructie. Vraag vooraf wat wordt onderzocht, behandeld, beschermd of afzonderlijk hersteld. Een standaardmiddel op alle zichtbare gaatjes is geen diagnose.

Lees over de aanpak bij houtworm en boktor

Wat kunt u vooraf vastleggen?

Fotografeer de kever als u die aantreft, plus de gaten, het boormeel en de hele ruimte. Zet een liniaal naast een opening en vermeld waar het hout voor wordt gebruikt. Bewaar eerdere foto’s en noteer of de plek na schoonmaken opnieuw materiaal afgeeft.

Meld ook vochtsporen en eerdere behandelingen. Verwijder geen groot oppervlak van een dragend deel om zelf een larve te zoeken. De gegevens helpen een inspecteur gericht te beginnen en voorkomen dat oude schade als nieuwe activiteit wordt behandeld.

Vergelijk met de grote houtwormkever

Geraadpleegde bronnen

Plan een inspectie