Huismuis herkennen: kenmerken, keutels en toegang tot uw woning

Muizen in een gebouw zijn meestal huismuizen. Een klein dier, maar het blijft vaak dicht bij het nest, dus sporen wijzen de plek aan waar u moet zoeken.

Bureau voor Dierplagen

Redactie

Huismuis herkennen: kenmerken, keutels en toegang tot uw woning

De huismuis (Mus musculus) veroorzaakt volgens het KAD de meeste muizenplagen in gebouwen. Hij leeft onder vloeren, achter wanden, op zolders en in isolatiemateriaal, maar ook buiten op akkers. In het najaar trekken buitenmuizen vaker naar gebouwen. Een muis binnen is niet altijd een huismuis; ook een bosmuis kan een schuur of woning binnenkomen. De kenmerken en sporen hieronder helpen u bepalen waar u op moet letten.

Hoe herkent u een huismuis?

Een huismuis is slank, met een lichaam van 7,5 tot 10 centimeter en een staart die ongeveer even lang is. Hij weegt 14 tot 32 gram. De snuit is vrij spits, de oren steken duidelijk uit de vacht en de ogen zijn vrij klein. Binnen levende dieren zijn vaak donkergrijs, buiten levende dieren meer bruingrijs. De vacht oogt vettig en glanzend.

De bosmuis heeft grotere ogen en oren, springt meer en heeft een lichtere buik met een scherpere overgang. Een spitsmuis heeft een lange, beweeglijke snuit en hele kleine ogen en is geen knaagdier. Een scherpe foto van opzij, met iets erbij voor de maat, helpt bij het onderscheid.

Vergelijk met de bosmuis

Hoe leeft een huismuis?

Huismuizen zijn vooral 's nachts actief. Ze klimmen goed tegen ruwe oppervlakken en kunnen ongeveer 30 centimeter hoog springen. Graven en zwemmen doen ze zelden. Volgens het KAD blijft een huismuis soms binnen enkele meters van het nest. Sporen liggen daardoor vaak dicht bij de plek waar het dier schuilt.

Ze eten graag granen, zaden en noten, maar ook vet en zoet voedsel, ongeveer 3 tot 5 gram per dag. Ze hebben weinig water nodig en redden zich dus ook in droge ruimtes. Huismuizen zijn nieuwsgierig en gaan nieuwe voorwerpen meestal niet uit de weg.

Hoe snel groeit een groep muizen?

Een vrouwtje kan al vanaf ongeveer twee maanden jongen krijgen. Na een draagtijd van drie weken worden gemiddeld 5 tot 6 jongen geboren, en een vrouwtje heeft in haar leven gemiddeld 6 tot 10 worpen. Een huismuis leeft ongeveer een jaar.

Bij genoeg voedsel en beschutting kan een kleine groep dus in korte tijd groeien. Daarom werkt het beter om ook voedsel en toegang aan te pakken dan alleen losse dieren te vangen. Het KAD noemt bestrijding zonder goede wering zelfs zinloos.

Welke sporen laat een huismuis achter?

Muizenkeutels zijn zwart en klein, ongeveer 3 tot 8 millimeter lang, en lijken op hagelslag. Ze liggen verspreid langs looproutes en bij voedsel. Verder ziet u knaagsel van isolatie, knaagsporen aan verpakkingen of kabels, buiksmeer langs randen en pootafdrukken in stof. Urine en muskusgeur kunnen een typische lucht geven.

Noteer per ruimte wat u vindt en wanneer. Ruim oude keutels op met handschoenen, zodat u daarna kunt zien of er nieuwe bijkomen. Dat maakt het verschil tussen oude vervuiling en actuele activiteit zichtbaar.

Lees over gif, klemmen en levend vangen

Waar komt een muis binnen?

Huismuizen passen door kleine openingen. Het KAD adviseert om openingen in buitenmuren te verkleinen tot maximaal 0,5 centimeter met muizenroosters of bijenbekjes, niet van plastic omdat muizen daar doorheen knagen. Kijk ook naar kieren bij deuren, leidingdoorvoeren, kabelgaten en naden in vloeren en plinten.

Een uitgeknaagd gat bij een kabel of leiding laat zien waar een muis doorheen gaat. Dicht zo'n gat met materiaal dat een muis niet makkelijk doorknaagt. Alleen purschuim is daarvoor onvoldoende. Houd voedsel in afgesloten bakken en zet opslag los van wanden en vloer.

Welke regels gelden voor muizengif?

Sinds 26 december 2023 zijn in Nederland voor particulieren geen middelen tegen muizen op basis van anticoagulantia meer toegelaten, meldt het KAD. Het KAD adviseert klapvallen in een afgesloten muizenkist, buiten bereik van kinderen en huisdieren, en vastgezet zodat een muis er niet mee wegloopt. Informeer bij rijtjeshuizen ook de buren.

Blijven de sporen terugkomen na wering en vangen, dan is onderzoek naar de toegang nodig. Reguliere bestrijding is geen kernspecialisme van BVD; we nemen die alleen lokaal en afhankelijk van de situatie aan.

Bekijk de lokale muizenroute