Bruine rat in de tuin: voer, schuilplekken en riool aanpakken

Een rat in de tuin blijft als er voedsel, water en schuilplekken zijn. Wie die drie aanpakt, maakt de plek minder aantrekkelijk dan een losse val kan doen.

Bureau voor Dierplagen

Redactie

Bruine rat in de tuin: voer, schuilplekken en riool aanpakken

Ratten zijn cultuurvolgers: waar mensen wonen, zijn ook ratten. Volgens het KAD blijven ze op een plek zolang er voedsel, beschutting en warmte is. De bruine rat is de soort die u in de tuin, bij de schuur of rond een afvoer tegenkomt. Deze pagina gaat over de vraag wat u rond uw huis kunt aanpassen. Voor de uiterlijke kenmerken en sporen van de soort is er een aparte soortpagina.

Waarom komt een rat naar uw tuin?

De belangrijkste reden is voedsel. Vogelvoer, voer voor kippen of konijnen, voerbakjes van huisdieren, afgevallen fruit en noten en open afval zijn voor een rat een vaste maaltijd. Een compostbak met etensresten trekt ze ook aan. Het KAD adviseert vogels alleen bij vorst en sneeuw te voeren, en dan in kleine hoeveelheden.

Daarnaast zoekt een rat beschutting: houtstapels, opgeslagen materiaal, dichte begroeiing tegen de gevel, een ruimte onder een schuur of vlonder. En omdat een bruine rat dagelijks water nodig heeft, zit hij graag dicht bij een sloot, vijver of afvoer.

Bekijk de kenmerken van de bruine rat

Hoe herkent u een rattenhol in de tuin?

Een rattenhol is een rond gat van enkele centimeters doorsnede, vaak langs een schutting, muur, tegelrand of onder een compostbak. Er ligt soms losse aarde voor en de ingang oogt glad van het gebruik. Ratten lopen graag langs een wand, waardoor u tussen holen en voedsel een platgelopen pad kunt zien.

Controleer of het gat in gebruik is door het losjes met wat aarde of blad af te dekken en de volgende dag te kijken of het weer open is. Fotografeer het gat en de omgeving, met iets erbij voor de maat.

Wat doet u aan voer en schuilplekken?

Berg dierenvoer en vogelvoer op in afsluitbare metalen of dikke kunststof bakken. Voer huisdieren binnen of haal voerbakjes na het eten weg. Ruim afgevallen fruit en noten op, houd afvalcontainers gesloten en gooi geen etensresten op de composthoop.

Haal langdurige opslag weg van de gevel, snoei dichte begroeiing tegen het huis en zet materiaal op een verhoging, zodat er geen beschutte ruimte onder ontstaat. Het KAD noemt ook het onderhoud van erven, terreinen en walkanten. Een tuin met minder voer en schuilplekken is voor ratten minder interessant.

Wat heeft het riool ermee te maken?

Bruine ratten leven vaak in het riool. Een kapotte of open afvoer, een losse putdeksel of een afgebroken leiding kan een route naar de tuin of het huis zijn. Het KAD noemt het verhelpen van gebreken in het riool als preventieve maatregel. Bolroosters op regenpijpen en afvoeren houden dieren tegen zonder dat water blijft staan.

Ziet u ratten uit een afvoerput komen of hoort u geritsel in een leidingschacht, laat dan de riolering controleren. Een gebrek in het openbare riool meldt u bij de gemeente. Werk met de buren samen: het KAD adviseert zoveel mogelijk als groep te handelen, zodat ratten niet simpelweg naar het volgende erf verhuizen.

Welke regels gelden voor bestrijding?

Voor particulieren zijn in Nederland volgens het KAD geen chemische middelen tegen ratten toegelaten. Gif is slecht voor het milieu, kan resistentie veroorzaken en kan roofvogels, katten en andere dieren vergiftigen die een vergiftigde rat eten. Het KAD beschrijft klapvallen als mechanische aanpak.

Zet een val alleen in een afgesloten rattenkist op het looppad, buiten bereik van kinderen en huisdieren, en maak hem vast. Ratten wantrouwen nieuwe voorwerpen; het KAD adviseert daarom eerst enkele dagen voer in de nog niet gespannen val te leggen. Zonder aanpak van voer, schuilplekken en toegang komt er meestal een nieuwe rat terug.

Lees de uitleg van het KAD

Hoe ruimt u sporen veilig op?

Draag handschoenen als u keutels, nestmateriaal of een dode rat opruimt, en was daarna uw handen. Het RIVM noemt ratten en muizen als bekende bron van leptospirose, vooral via oppervlaktewater dat met rattenurine is besmet. Vermijd zwemmen in lauw, stilstaand water waar veel ratten leven.

Houdt de overlast aan, of ziet u ratten binnen of in de spouw, dan is onderzoek naar de toegang nodig. Reguliere bestrijding is geen kernspecialisme van BVD; we nemen die alleen lokaal en afhankelijk van de situatie aan. Geef bij een vraag uw postcode, foto's van gaten en sporen en de plekken waar u ratten ziet door.

Bekijk de lokale rattenroute