Muskusrat herkennen en melden bij het waterschap

De muskusrat leeft in en langs water en graaft gangen in oevers en dijken. Bestrijding is een wettelijke taak van de waterschappen.

Bureau voor Dierplagen

Redactie

De muskusrat (Ondatra zibethicus), ook bisamrat of waterkonijn genoemd, komt oorspronkelijk uit Noord-Amerika en is in Europa ingevoerd. Hij leeft overal waar voldoende diep en niet te zout water is. Voor tuin- en huiseigenaren is vooral belangrijk dat u hem herkent en weet wie hem aanpakt. Dat is niet een particuliere bestrijder, maar het waterschap.

Hoe herkent u een muskusrat?

De muskusrat is groot voor een knaagdier. De kop en romp zijn 25 tot 35 centimeter lang en hij weegt 600 tot 1800 gram. De vacht is dik, donker- tot kastanjebruin op de rug en lichter aan de buik. De kop is stomp en gaat ongemerkt over in een gedrongen lichaam. De oren zijn nauwelijks zichtbaar.

Het duidelijkste kenmerk is de staart: bijna zo lang als het lichaam, zwart, vrijwel kaal en zijdelings afgeplat. Volgens de Zoogdiervereniging heeft geen ander zoogdier in Nederland zo'n staart. Een bruine rat en woelrat zijn kleiner, een beverrat is duidelijk groter.

Bekijk de muskusrat bij de Zoogdiervereniging

Met welke dieren wordt hij verward?

Een zwemmende bruine rat wordt vaak voor een muskusrat aangezien. De bruine rat heeft een ronde, dunne staart en ligt anders in het water. De woelrat is kleiner, ligt hoger in het water en heeft een stompe snuit met kleine oren. De beverrat is veel groter.

Maak als het lukt een foto vanaf de kant, zonder het dier te benaderen. Noteer de plek en het tijdstip. Dat helpt het waterschap bij de beoordeling.

Vergelijk met de bruine rat

Hoe leeft een muskusrat?

De muskusrat leeft bij voorkeur in en aan stilstaand water met veel begroeiing: sloten, vijvers, kanalen, plassen en moerassen. Hij is een goede zwemmer en duiker en kan volgens de Zoogdiervereniging tot een kwartier onder water blijven. Hij leeft meestal alleen, is vooral in de schemer en 's nachts actief en houdt geen winterslaap.

Zijn nest, de burcht, maakt hij in een droge oever. De ingang ligt meestal onder de waterspiegel en de gangen zijn 15 tot 20 centimeter breed. Hij eet vooral waterplanten zoals riet, zeggen en biezen, en soms kreeftjes of vis. Een vrouwtje kan drie tot vier keer per jaar 3 tot 8 jongen krijgen.

Waarom is een muskusrat een probleem?

Het grootste probleem is het graafwerk. Gangen in dijken, kaden en oevers kunnen die bouwwerken verzwakken. Daarnaast kan een muskusrat schade aan gewassen veroorzaken. Volgens de waterschappen bedreigt de soort daarmee de waterveiligheid en de biodiversiteit.

Rond een tuinvijver of sloot ziet u soms afgegraven oevers, gangen vlak onder de waterlijn of platgetrapte paden door de oeverbegroeiing. Zulke sporen kunnen ook van andere dieren zijn. Een melding met foto laat het waterschap bepalen of controle nodig is.

Wie pakt een muskusrat aan?

Waterschappen zijn wettelijk verplicht om dijken, kanalen en oevers te beschermen tegen schade door muskusratten. Ze bestrijden de dieren met klemmen en fuiken onder water, op plekken waar een gang wordt vermoed. Zulke vangmiddelen zijn vaak gemarkeerd met een houten paaltje met een oranje vlag.

Laat die paaltjes en vangmiddelen met rust. Bij een muskusrat is het waterschap het aanspreekpunt, niet een particuliere bestrijder.

Hoe meldt u een muskusrat?

Meld een waarneming bij uw eigen waterschap of via de meldpagina van muskusrattenbestrijding.nl, de gezamenlijke site van de waterschappen. Vermeld de plek zo precies mogelijk, bijvoorbeeld met een kaartpunt, en voeg een foto toe als u die heeft.

Gaat het om ratten bij uw woning of schuur en niet om een dier in het water, dan past de informatie over de bruine rat beter. Ratten dicht bij water zijn meestal bruine ratten.

Maak een melding bij de waterschappen