Inhoud

1. Wat is een mol en waarom zit hij in jouw tuin
2. Leeft een mol alleen of in groepen
3. Territoriumgedrag en “mollenlogica”
4. Wat eet een mol en hoeveel dan
5. Hoe diep graven mollen in Nederland
6. Molshopen: waar komt al die grond vandaan
7. Waarom stikt een mol niet onder de grond
8. Voortplanting: wanneer krijgt een mol jongen
9. Kraamkamer en grote hopen: klopt dat
10. Navigatie in het gangenlabyrint
11. Actieve gang herkennen in de praktijk
12. Zelf mollen bestrijden met walsklemmen: stap voor stap
13. Veelgemaakte fouten en hoe je ze voorkomt
14. Mollen weren met een barrière: hoe diep moet dat
15. Extra tip!
16. Veelgestelde vragen

1. Wat is een mol en waarom zit hij in jouw tuin

De Europese mol is in Nederland de meest voorkomende soort. Het is geen knaagdier, maar een insecteneter. Dat betekent dat hij niet op wortels of planten leeft, maar op bodemdiertjes.

Waarom juist jouw tuin
• In tuinen is de bodem vaak los, vochtig en rijk aan leven
• Regenwormen en larven zitten graag in humusrijke grond
• Sproeien, bemeste gazons en borders verhogen het voedselaanbod
• Een tuin is vaak rustiger dan een intensief bewerkt akkerland

Kort gezegd: als jouw grond “lekker leeft”, dan vindt de mol het een buffet.

2. Leeft een mol alleen of in groepen

Mollen leven solitair. Dat betekent: alleenlevend, niet in sociale groepen. Een volwassen mol heeft zijn eigen gangenstelsel en duldt soortgenoten meestal niet, behalve in de paartijd.

Praktisch gevolg: zie je veel hopen, dan is dat meestal geen “kolonie”. Het kan één mol zijn met een groot netwerk, of meerdere mollen met aangrenzende territoria.

3. Territoriumgedrag en “mollenlogica”

Een mol verdedigt zijn leefgebied. Niet omdat hij “agressief” wil zijn, maar omdat voedsel onder de grond een territoriale bron is. Twee mollen in één netwerk betekent concurrentie, en dat kost energie.

Hoe ze dat regelen
• Territoriummarkering met geursporen in gangen
• Contact vermijden door vaste routes en geurmapping
• In conflictgevallen: vechten om toegang tot productieve gangen

Voor jou als bestrijder is dit handig: als je de actieve hoofdroute vindt, zit je vrijwel altijd dicht op de kern van het territorium.

4. Wat eet een mol en hoeveel dan

De mol eet vooral:
• Regenwormen
• Insectenlarven
• Kevers en andere bodemdiertjes

Mollen hebben een hoge stofwisseling. Ze moeten vaak eten en zijn veel in beweging. Daarom zijn ze zo “actief” en daarom zie je regelmatig nieuwe hopen verschijnen.

Leuk weetje voor bij de klant
Een mol kan in korte tijd enorme hoeveelheden wormen wegwerken. Niet omdat hij gulzig is, maar omdat hij continu energie verbrandt met graven en jagen.

5. Hoe diep graven mollen in Nederland

Je ziet meestal twee “lagen” in het systeem:

Ondiepe jachtgangen
• Vaak vlak onder het oppervlak
• Grofweg tussen 10 en 50 centimeter, afhankelijk van bodem en vocht
• Dit zijn de routes die je schade aan het gazon geven

Diepere gangen en kamers
• Nestkamer en voorraadkamer kunnen dieper liggen
• Regelmatig richting 60 centimeter
• Soms richting 1 meter, vooral bij droge omstandigheden, vorst, of specifieke bodemopbouw

Belangrijke nuance
Mollen zitten meestal niet constant op 1 meter diepte. Ze gebruiken diepte als strategie wanneer het nodig is. De “werklaag” waar jij met klemmen succes hebt, is vaak de actieve route in de bovenste laag.

6. Molshopen: waar komt al die grond vandaan

Iedere molshoop is in feite het afvoerpunt van uitgegraven grond. De mol graaft een gang, duwt de grond naar achteren, en perst die via een verticale “schacht” omhoog. Boven ontstaat dan de hoop.

Waarom zakt het gangenstelsel niet direct in
• De gangwanden worden door beweging en druk compact
• Bodemstructuur helpt mee, vooral in kleiige of leemachtige grond
• De mol onderhoudt routes continu
• Instortingen worden snel hersteld, want een instorting blokkeert voedselroutes

Voor de tuin is het vervelend, maar als bouwkundig werkje is het best indrukwekkend.

7. Waarom stikt een mol niet onder de grond

Onder de grond is minder zuurstof, en meer koolstofdioxide. Toch functioneert de mol daar prima. Dat komt door aanpassingen:

• Efficiënte zuurstofopname in het bloed
• Tolerantie voor hogere koolstofdioxide niveaus
• Ventilatie via openingen en de structuur van het gangenstelsel
• Molshopen en gangmondingen helpen luchtuitwisseling

Kort: hij is gebouwd voor een omgeving waar wij het benauwd van krijgen.

8. Voortplanting: wanneer krijgt een mol jongen

In Nederland ligt de voortplantingsperiode grofweg in het voorjaar. Veel gezien is tussen maart en juni. Een vrouwtje krijgt meestal één nest per jaar.

Aantal jongen
Vaak rond drie tot vijf per nest.

Voor de klant is dit relevante context: in het voorjaar kan activiteit toenemen, en kan verstoring in de buurt van nestzones extra reactiegedrag geven.

9. Kraamkamer en grote hopen: klopt dat

Er wordt vaak gezegd: “hele grote hopen zijn kraamkamers”. In de praktijk is het genuanceerder, maar de kern klopt regelmatig.

Wat kan een grotere hoop betekenen
• Uitgraven van een grotere kamer, bijvoorbeeld nest of voorraad
• Een dieper gelegen schacht met veel afvoergrond
• Verplaatsing van grond uit een “drukke” zone naar één afvoerpunt

Belangrijk: je kunt niet op één hoop blind vertrouwen. Gebruik hopen als aanwijzing, maar bevestig altijd met gangcontrole waar de actieve route ligt.

10. Navigatie in het gangenlabyrint

Een mol navigeert niet op zicht. Hij gebruikt:

Tast
• Snuit met extreem gevoelige receptoren
• Snorharen die trillingen en texturen lezen
• Voelen van bochten, verdikkingen, vertakkingen en drukverschillen

Geur
• Eigen geursporen als “kaart” van het netwerk
• Territoriummarkering om grenzen te herkennen
• Paartijdsignalen om partners te vinden

Geheugen en routine
• Actieve routes worden vaak herhaald
• Belangrijke gangen blijven “snelwegen”
• Onderhoud maakt de structuur consistent, waardoor hij het herkent

Dit verklaart ook waarom een goed geplaatste klem op een hoofdroute zo effectief kan zijn.

11. Actieve gang herkennen in de praktijk

Als je mollen wilt bestrijden met walsklemmen, is dit de sleutel: je moet op actieve gangen plaatsen, niet op willekeurige hopen.

Praktische methodes om activiteit te checken

1. Zoek een rechte, vaak gebruikte route tussen hopen. Dat is vaak een verbindingsgang.
2. Druk op een paar plekken de gang licht in, zodat hij net dichtvalt.
3. Markeer die plekken, bijvoorbeeld met een klein stokje of subtiel teken.
4. Controleer na enkele uren of de volgende dag:
   • Is de gang weer open gedrukt, dan is hij actief
   • Blijft hij dicht, dan kan het een oude route zijn

Waar je extra op let
• Verse hopen met losse, vochtige grond wijzen vaak op recente graafactiviteit
• Hopen die er droog en “afgeregend” uitzien, zijn ouder
• Actieve gangen liggen vaak op logische looplijnen: langs randen, onder paden, langs borders

12. Zelf mollen bestrijden met walsklemmen: stap voor stap

Hier komt het praktische deel. Walsklemmen werken goed als je ze correct plaatst. Onzorgvuldig plaatsen geeft misser na misser.

Veiligheid eerst

• Draag altijd stevige handschoenen
Niet alleen voor hygiëne, maar ook om mensgeur te beperken en je handen te beschermen
• Werk rustig en precies
• Houd kinderen en huisdieren uit de buurt
• Plaats klemmen nooit op plekken waar iemand er op kan stappen

Stap 1: Kies de juiste locatie

• Richt je op de actieve hoofdgang, niet op de hoop zelf
• Zoek een rechte gang die meerdere hopen met elkaar verbindt
• Vermijd plekken waar de grond heel los is van recente ophoping, daar zit je vaak net naast de route

Stap 2: Maak de gang vrij zonder hem te slopen

1. Graaf voorzichtig een klein “venster” tot je de gang voelt
2. Maak de gangopening net groot genoeg voor de walsklem
3. Houd de tunnel zo intact mogelijk
4. Verwijder losse grond, maar druk de gang niet compleet dicht

Doel: je wil de mol niet laten schrikken door een ingestorte chaos. Je wil een nette doorgang met een “obstakel” dat hij wil herstellen.

Stap 3: Plaats de walsklem correct

Algemene richtlijnen
• De klem moet exact in de looprichting staan
• De beugels moeten vrij kunnen bewegen
• De trigger moet zó staan dat de mol hem raakt tijdens het passeren

Praktische check
• Simuleer met een stokje een “loop” door de gang en kijk of de trigger makkelijk aanspreekt
• Als je weerstand voelt door grond, dan gaat de klem niet betrouwbaar af

Stap 4: Sluit licht af tegen licht en tocht

Mollen reageren op licht en luchtstroming in hun gang. Als je de gang open laat, kan hij omkeren of de route tijdelijk mijden.

Afdekken kan zo
• Leg een plankje, tegel of emmer over de opening
• Laat het donker
• Zorg dat de klem niet wordt geraakt door het afdekmateriaal

Stap 5: Controleer en verplaats slim

• Controleer regelmatig volgens de regels en lokale voorschriften
• Geen resultaat na een redelijke controleperiode
Verplaats dan naar een andere actieve route
• Blijf denken als een mol: waar is de snelweg, waar is het voedsel

Stap 6: Na vangst, reset de plek

• Verwijder de klem
• Herstel de gangzone en werk de grasmat netjes bij
• Loop de tuin na op nieuwe activiteit om te bepalen of er nog een tweede mol zit

13. Veelgemaakte fouten en hoe je ze voorkomt

1. Plaatsen op een hoop in plaats van op de gang
   Oplossing: altijd gang vinden en activiteit bevestigen
2. Te groot gat graven
   Oplossing: klein venster, gang intact laten
3. Klem raakt grond en kan niet vrij bewegen
   Oplossing: schoonmaken en ruimte geven rond bewegende delen
4. Gang open laten, licht en tocht
   Oplossing: altijd donker afdekken
5. Te veel wisselen zonder diagnose
   Oplossing: eerst vaststellen of de gang actief is, dan pas verplaatsen

14. Mollen weren met een barrière: hoe diep moet dat

Soms wil iemand mollen niet vangen, maar buiten houden, bijvoorbeeld bij een strak gazon, sportveld of siertuin.

Een fysieke barrière kan werken met gaas of scherm langs de perceelrand. De diepte is hierbij cruciaal.

Praktische diepte
• Vaak is 60 tot 70 centimeter een bruikbare richtlijn voor de meeste situaties
• Dieper kan nuttig zijn bij losse zandgrond of als er in de omgeving veel druk is
• Realistisch gezien is 1 meter vaak zwaarder en duurder, met beperkte extra winst voor een normale tuin

Tip uit de praktijk
Plaats het scherm met een kleine “uitwaartse” hoek richting buitenkant van de tuin. Dan loopt een gravende mol zich eerder “vast” in plaats van er onderdoor te sturen.

16. Extra tip: markeer je klem, anders ben je hem zo kwijt

Als je meerdere walsklemmen zet, zeker in een grote tuin, is terugvinden vaak lastiger dan plaatsen. Je loopt een paar rondjes, ziet tien hopen, en ineens denk je: waar zat die klem ook alweer.

Zo lossen wij dat op in de praktijk
Wij gebruiken kleine vlaggetjes om de plek van de mollenklem direct te markeren. Dat scheelt zoeken en voorkomt dat je per ongeluk op je eigen klem gaat staan.

Alternatieven die ook goed werken
• Zet een bloempot omgekeerd over de plek waar je de gang hebt opengelegd
• Gebruik een emmer over de opening en leg er een steen of stoeptegel op tegen wegwaaien
• Een tegel of plankje kan ook, zolang het donker blijft en de klem niet wordt aangetikt

Waarom dit belangrijk is
• Je vindt je klem snel terug bij controle
• Je houdt licht en tocht uit de gang, waardoor de mol minder snel wantrouwig wordt
• Je voorkomt dat kinderen, huisdieren of jijzelf de klem per ongeluk raken

Kort: markeren en afdekken is geen extra luxe, het is een stuk effectiviteit en veiligheid in één.

‍

17. Veelgestelde vragen

Zijn mollen nuttig

Ja. Ze eten larven en wormen en beluchten de bodem. Alleen: de schade aan gazon en tuin maakt dat mensen ingrijpen.

Eten mollen plantenwortels

Nee, ze zijn insecteneters. Wortelschade is meestal gevolgschade doordat gangen wortels los maken of uitdrogen.

Waarom heb ik ineens veel hopen

Dat kan komen door een nieuwe mol die een netwerk opzet, door een voedselpiek in vochtige periodes, of door verstoring waardoor hij routes verlegt.

Wanneer is de beste periode om te bestrijden

Je kunt jaarrond actie hebben, maar veel mensen zien pieken in het voorjaar en na natte periodes. Belangrijker dan seizoen is: vind de actieve gang.

‍